Қауіпсіздік ұсынымдардың символдық талдауы

Аңдатпа

Мақалада дәстүрлі қоғамдағы кір және таза адам туралы ұжымдық ұсынымдар зерттелген. Еңалдымен, осы ұсынымдарда кір туралы заманауи гигиеналық идеялар жұқпалы ретіндеабстракцияланды, бұл таза және кірді реттелген және реттелмеген деп түсінуге мүмкіндік берді, яғниәлеуметтік тәртіпті ұйымдастыруда, жүйелеуде осы ұсынымдардың символдық мағынасын ашуғаәрекет жасалды. Атап айтқанда, «кір», «от», «қасиетті», «бата» қазақ мәдениеті ұғымдарыныңмазмұнының символдық мәнін ашуға талпынған. Бұл ретте лас және таза туралы ұсынымдарәлеуметтік тәжірибені құрылымдап, жүйелеп қана қоймай, белгіленген әлеуметтік тәртіпті сақтаужәне жаңғырту бойынша әлеуметтік бақылау шараларын да жүзеге асырады. Бұл ұжымдықұсынымдар, сонымен бірге этикалық сананың қажетті компоненттері бола отырып, әлеуметтіктәртіпті қабылдау үшін адамның сезімталдығын күшейтеді және шоғырландырады. Этикалық сана тексыртқы ғана емес, сонымен қатар тәртіпті ішкі өзін-өзі бақылауды жүзеге асыра отырып, оны сырттаннемесе жоғарыдан берілген деп таниды. Осылайша, әлеуметтік тәртіп пен бақылау дәстүрлі қоғаммүшелерінің күнделікті өмірін қатаң реттеп, әлеуметтік процестердің оларды бұзатын факторларданқорғау тетіктерін жасайды. Белгіленген және бақыланатын әлеуметтік тәртіп әлеуметтік процестердіңқайта қосылуы мен қайталануына ықпал етеді, демек, индивидтердің әрекеттері болжамды, күтілетінсипатқа ие болады. Осылайша, әлеуметтік өмірді күнделіктендіру дәстүрлі қоғамда онтологиялыққауіпсіздік сезімін қалыптастыруға ықпал етеді.