Agency in the Context of Internationalized Intellectual Practices: An Attempt at a socio-philosophical analysis of authorship

Аңдатпа

Мақала авторлық феномен материалында институттандырылған интеллектуалдық практикаларжағдайында субъективтіліктің өзгеруін философиялық талдауға арналған. Қазіргі интеллектуалдыпрактикалар ойлау, жауапкершілік және тану функцияларын қайта бөлу арқылы субъектінің мүмкінболатын әрекетінің шеңберін қалай белгілейтіні туралы мәселе басты назарда. Мақалада авторлықтыжеке сананың көрінісі ретінде қарастыруға болмайтындығы көрсетілген. Бұл тұрақтыинституционалдық құрылымдар ішіндегі тарихи қалыптасқан мәртебе ретінде ғана мүмкін. Осықұрылымдар іс-әрекеттің формальды жүйелерін көбейтуге бағытталған интеллектуалды мәртебеніқалыптастыратын интеллектуалдық қызметті реттеу тетіктерінің (академиялық регламенттер,сараптама практикасы, дәйексөз жүйелері, цифрлық платформалар) болуын болжайды. Мақаладаинфосфера мен жасанды интеллектің дамуы жағдайында білім өндірісінің бөлінген формалары жәнеавторлық құбылысты қалыптастыратын жаңа институционалдық құрылым қалыптасатыныкөрсетілген. Қазіргі академиялық, құқықтық, саяси пікірталастардағы авторлық тақырыппроблемалық болып келеді, себебі интеллектуалдық еңбектің жаңа шарттарын қанағаттандырмайды.Талап етілетін қайта қарау жауапкершілік, инновация, авторлық мәртебені растау және оны қорғаутетіктері туралы сұрақтарға жауап беру қажеттілігіне байланысты. Мақала авторлары субъективтіліктіадамның басқа адамдармен бірлесіп әлемді игеру және өзгерту қабілеті ретінде түсінуге негізделген.Жасанды интеллектке субъективтілікті жатқызу әрекеттері машинаның, технологияныңантропоморфизациясына тұжырымдалған. Тек адам ғана әрекет ете алады, ойлана алады жәнежауапкершілікті өз мойнына ала алады және қазіргі шындық аясында субъективтілік мәселесі мәденишығармашылық пен өзін-өзі сақтау үшін жауапкершілік мәселесінде адамға қойылатын талаптардыңартуына байланысты өзектендіріледі.